Điện ảnh Việt khai thác văn hóa bản địa

Thời gian gần đây, hàng loạt bộ phim Việt khai thác bối cảnh, câu chuyện gắn với văn hóa bản địa liên tiếp ra mắt, tạo nên một dòng chảy đáng chú ý trên thị trường, nhận được sự ủng hộ lớn của khán giả cũng như thành công về doanh thu. Từ Báu vật trời cho, Mùi phở, Quỷ nhập tràng 2 đến Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng, Heo 5 móng, Trùm sò... mỗi tác phẩm đều lựa chọn một lát cắt văn hóa riêng để kể chuyện - khi là tín ngưỡng dân gian, khi là đời sống vùng miền hay những truyền thuyết được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Trong thời gian tới, các dự án như Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh, Thám tử Kiên: Lời nguyền hoàng kim, Lầu chú Hỏa... tiếp tục được kỳ vọng sẽ nối dài hành trình đưa văn hóa Việt lên màn ảnh rộng, hướng đến cả khán giả trẻ trong nước lẫn thị trường quốc tế.

Cảnh đám tang của người miền núi trong phim "Phí Phông".

Đạo diễn Đức Thịnh và dàn diễn viên trong phim "Trùm Sò".

Đạo diễn Đức Thịnh nhận định, điện ảnh sẽ trở nên nghèo nàn nếu các nhà làm phim chỉ chạy theo thị hiếu. "Chỉ cần một vài công thức mà khán giả thích, rồi hàng chục đạo diễn cùng làm theo, thì thị trường sẽ mất đi sự đa dạng. Đừng bao giờ chê cười một con đường sáng tạo nào. Điện ảnh cần nhiều màu sắc, và khán giả là người được hưởng lợi nhiều nhất", anh nói. Theo anh, văn hóa bản địa không thể bị giản lược thành yếu tố trang trí. Điều quan trọng hơn là giữ được màu sắc riêng của mỗi đạo diễn. Khi người làm phim đánh mất chính mình để chạy theo xu hướng, điện ảnh không chỉ mất đi bản sắc cá nhân mà còn đánh mất sự phong phú về thể loại.

Phim "Heo 5 móng"

Nhìn từ thực tiễn, khai thác văn hóa bản địa không phải là xu hướng nhất thời, mà là một hướng đi mang tính chiến lược. Trong bối cảnh điện ảnh Việt đang tìm cách mở rộng ra thị trường quốc tế, văn hóa chính là "tấm hộ chiếu" quan trọng. Nhưng để sử dụng, mỗi nhà làm phim buộc phải đi qua một hành trình dài: từ nghiên cứu, trải nghiệm đến chắt lọc và sáng tạo. Không có công thức chung, không có lối đi tắt, chỉ có một điểm chung duy nhất: sự trung thực với văn hóa và với chính mình. Bởi suy cho cùng, điện ảnh không chỉ là câu chuyện của hình ảnh hay kỹ thuật. Đó còn là cách một dân tộc kể lại câu chuyện của chính mình bằng ngôn ngữ của cảm xúc, ký ức và bản sắc