Nghịch lý 'Hộ linh tráng sĩ'

Tin tức

Nghịch lý 'Hộ linh tráng sĩ'

Báo Tiền Phong

03/09/2026

08:04

Tại sao cùng một tác phẩm, hội đồng tuyển chọn của một liên hoan phim quốc tế lớn nhìn thấy đủ giá trị để đưa vào Gala Presentations, trong khi trên mạng xã hội lại xuất hiện những phán quyết rằng nó “dở ẹc”, “dở tệ”?
Hộ linh tráng sĩ được chọn chiếu ở hạng mục Gala Presentation của TIFF. Ảnh: BHD.

Hộ linh tráng sĩ được chọn chiếu ở hạng mục Gala Presentation của TIFF. Ảnh: BHD.

Một bộ phim vừa được chọn vào Gala Presentations của Liên hoan phim quốc tế Toronto (TIFF), đứng trong danh sách 23 tác phẩm của chương trình và là một trong hai đại diện châu Á, bên cạnh The Assassin của đạo diễn Hàn Quốc Hur Jin-ho.

Cũng chính tác phẩm ấy, khi ra mắt ở rạp Việt, lại lập tức đối diện những lời phán quyết nặng nề trên mạng xã hội như “dở”, “quá dở”, thậm chí có những đánh giá gần như phủ định toàn bộ giá trị tác phẩm.

Vậy rốt cuộc Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh đang được đánh giá quá cao ở Toronto, hay bị đánh giá quá thấp trên Facebook? Tại sao cùng một tác phẩm lại tạo ra hai cách nhìn cách xa nhau đến thế?

Một bộ phim Việt được đầu tư lớn không vì thế mà được hưởng quyền miễn trừ phê bình.

Một bộ phim Việt được đầu tư lớn không vì thế mà được hưởng quyền miễn trừ phê bình.

Phải nói luôn rằng, Toronto International Film Festival (TIFF) là một trong những sự kiện điện ảnh có ảnh hưởng lớn trên thế giới. TIFF ra đời từ năm 1976, đến nay đã phát triển thành một điểm gặp gỡ quan trọng của giới làm phim, phát hành, truyền thông và khán giả quốc tế.

Mới đây TIFF đã được Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Điện ảnh Hoa Kỳ công nhận là một trong 6 LHP có đủ điều kiện cử đại diện tranh giải Phim quốc tế xuất sắc nhất tại Oscar. Việc Hộ linh tráng sĩ được chọn chiếu ở Gala Presentations có ý nghĩa đối với điện ảnh Việt.

Theo danh sách đã công bố, chương trình Gala năm nay gồm 23 phim. Hộ linh tráng sĩ dự kiến công chiếu quốc tế ngày 18/9 tại Roy Thomson Hall. Trang giới thiệu của TIFF gọi đây là dự án có quy mô sản xuất lớn nhất trong lịch sử điện ảnh Việt Nam.

Phim mới ra rạp đã nhận nhiều đánh giá tiêu cực trên mạng xã hội.

Phim mới ra rạp đã nhận nhiều đánh giá tiêu cực trên mạng xã hội.

Theo nhà phê bình Nguyễn Phan Dương, việc Hộ linh tráng sĩ có mặt tại Gala không phải là con dấu đóng xuống tác phẩm: phim này hay, mọi lời chê đều sai. Nhưng nói cho hết nhẽ, cũng khó xem việc được một trong những liên hoan phim lớn nhất Bắc Mỹ tuyển chọn chỉ là một suất góp mặt cho đủ danh sách.

Đáng chú ý hơn, đây không phải phim nghệ thuật kinh phí nhỏ vốn được thiết kế cho đường đi liên hoan phim. Hộ linh tráng sĩ là phim thương mại quy mô lớn, hướng đến phòng vé trong nước, khai thác chất liệu huyền sử Việt Nam bằng hình thức sử thi, hành động. Thế nhưng khi phim vừa ra rạp, một luồng thông tin bất lợi đã xuất hiện.

Các bài review tiêu cực lan nhanh trên mạng xã hội. Những vấn đề được nhắc tới nhiều nhất là kịch bản ôm đồm, câu chuyện dài, lời thoại thiếu tự nhiên, một số diễn xuất chưa thuyết phục và bản dựng lê thê. Hiệu ứng tiêu cực mạnh tới mức khiến nhiều khán giả chần chừ mua vé, thậm chí xuất hiện các bài đăng bán lại vé đã đặt trước.

Nhà sản xuất đưa sơ đồ nhân vật để khán giả dễ theo dõi.

Nhà sản xuất đưa sơ đồ nhân vật để khán giả dễ theo dõi.

Nhà phê bình Nguyễn Phan Dương đánh giá Hộ linh tráng sĩ là phim điện ảnh có chất lượng không đồng đều, không phải sản phẩm hoàn toàn không có giá trị. Phim có những thành quả đáng kể về hình ảnh, hành động, bối cảnh, phục trang song bị cấn ở kịch bản ôm đồm và lời thoại bị kịch hóa. Anh chấm phim ở thang điểm 6/10.


Nhà nghiên cứu Nguyễn Anh Tuấn đánh giá cao phần hành động và quy mô sản xuất, đồng thời cho rằng phim yếu đi khi cắt, chuyển chưa hợp lý và có thời lượng dài hơn cần thiết. Rõ ràng, một bức tranh như vậy phức tạp hơn rất nhiều so với hai chữ “dở tệ”.

Khán giả đương nhiên có quyền chê phim. Một bộ phim Việt được đầu tư lớn không vì thế mà được hưởng quyền miễn trừ phê bình. Phim lịch sử cũng không thể yêu cầu người xem hạ thấp tiêu chuẩn vì hai chữ “ủng hộ”. Một tấm vé vẫn là giao dịch. Khán giả bỏ tiền và thời gian để xem phim, họ có quyền thất vọng.

Phần trang phục của phim được giới chuyên môn đánh giá là công phu nhất từ trước tới nay.

Phần trang phục của phim được giới chuyên môn đánh giá là công phu nhất từ trước tới nay.

Khán giả đương nhiên có quyền chê phim. Một bộ phim Việt được đầu tư lớn không vì thế mà được hưởng quyền miễn trừ phê bình. Phim lịch sử cũng không thể yêu cầu người xem hạ thấp tiêu chuẩn vì hai chữ “ủng hộ”. Một tấm vé vẫn là giao dịch. Khán giả bỏ tiền và thời gian để xem phim, họ có quyền thất vọng.


Thực tế, chính nhà sản xuất Hộ linh tráng sĩ đã thừa nhận vấn đề của bản phim đầu tiên bằng một hành động hiếm thấy: Dựng lại tác phẩm ngay khi phim vừa mới phát hành. Sau phản hồi từ những suất chiếu sớm, ê-kíp quyết định cắt khoảng 20 phút, đưa thời lượng từ 155 phút xuống 135 phút nhằm cô đọng các phân cảnh, điều chỉnh nhịp kể và tăng tính kịch tính. Bản dựng mới được thực hiện với sự tham gia của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình và đạo diễn, nhà dựng phim Hàm Trần.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Anh Tuấn cho rằng mạng xã hội đang tạo ra một thứ thẩm mỹ nhị phân khá kỳ lạ. Một bộ phim hoặc phải “đỉnh”. Nếu không đỉnh, có nghĩa là “thất bại”. Nếu không phải “siêu phẩm”, nó rất nhanh có thể trở thành “thảm họa”.

Ở giữa hai cực ấy, một khả năng hết sức bình thường của nghệ thuật dường như ngày càng khó tồn tại: Một tác phẩm có thể tốt ở vài phương diện và thất bại ở những phương diện khác, như Hộ linh tráng sĩ.

Nếu cuối cùng tất cả chỉ được quy thành “hay” và “dở”, chúng ta không cần nhà phê bình. Một nút like và dislike là đủ. Đấy là còn chưa kể khoảng cách giữa “tôi không thích bộ phim này” và “đây là một bộ phim dở” vốn đã rất xa.